DABATEM – DAVRANIŞ BİLİMLERİ ARAŞTIRMA MERKEZİ

Kendine Yardım Kitapçığı

Büyük afetler sonrası çok sayıda depremzedeye etkili psikolojik tedaviyi hızlı ve düşük maliyetle ulaştırabilme amacıyla bir kendine yardım kitapçığı hazırlanmıştır. Büyük ölçüde yapılandırılmış bu el kitapçığı tedaviyi yaygınlaştırmak amacıyla tek başına ya da terapistin verdiği tedaviye ek olarak kullanılabilir. Kitapçığın yapısı terapist tarafından verilen Kontrol Odaklı Davranış Tedavisi ile uyumludur. Bu kitapçık, travmatik stres belirtileri, tedavi rasyoneli, kaçınma davranışlarının sonlandırması, tedavi hedeflerinin belirlenmesi, ve tedavide çıkabilecek sorunların çözümleri konularında bilgi veren ve kullanıcıyı yönlendiren bölümlerden oluşmaktadır. Kitapçıkta ayrıca travmatik stres ve depresyon belirtileri ile depreme bağlı kaçınma davranışlarını değerlendiren ölçekler bulunmaktadır. Tedaviyi uygulayan kişi bu ölçekleri doldurarak değişik aşamalarda tedavinin gidişatını değerlendirebilir.

Yürütülen bir seri olgu çalışması (Başoğlu ve ark, 2009), bir terapistin değerlendirmesinden sonra el kitapçığını kullanmaya başlayan kişilerin travmatik stres belirtilerinde ve kaçınma davranışlarında 10 haftanın sonunda yüzde 63 ile yüzde 68, tedavi bitimi sonrası 6-aylık takipte %70 oranında düzelme olduğunu göstermiştir. Bu oranlar terapist tarafından verilen tedavide elde edilen oranlara yakındır. Bir başka araştırmada (Başoğlu ve Şalcıoğlu, 2011) terapist değerlendirmesi yapılmadan dağıtılan kendine Yardım kitapçığı alan 4 depremzededen 1’inin kitapçıkta önerilen yöntemleri uyguladığı ve iyileştiği bulunmuştur. Deprem bölgesinde yürüttüğümüz proje süresince el kitapçıkları 1,000’den fazla depremzedeye ulaştırılmış ve tedavi uygulamasına bağlı bir sorunla karşılaşılmamıştır. Okuma-yazması olmayan depremzedeler için el kitapçığının görüntülü ya da sesli versiyonları da geliştirilebilir.

Referanslar

  • Başoglu M, Salcioglu E, Livanou M (2009) Single-case experimental studies of a self-help manual for traumatic stress in earthquake survivors. Journal of Behaviour Therapy and Experimental Psychiatry, 40, 50-58. [İNDİR]

NEW BOOK

Book on mass trauma

Book on mass trauma

Metin Basoglu’s Blog

Metin Basoglu’s Blog